Kolegiata i pałac

Kolegiata i pałac

Do pałacu kieleckiego wlicza się:

– kolegiatę,

– pałac,

– zespół kanonii i dworków miejskich,

– okazałe budowle kościoła seminaryjnego,

– seminarium,

– pałacowy zespół gospodarczy, który był wielokrotnie przebudowywany.

Wszystko zostało zamknięte parkiem miejskim. W Podzamczu Piekoszowskim w Tarłowie powstała replika pałacu kieleckiego. Miało to miejsce ok. 1645 roku. Do dzisiaj można zobaczyć ruiny rezydencji (program uprawnienia budowlane).

Kolegiata i pałac

Wpływ kontrreformacji

Dzięki kontrreformacji wzrosło zainteresowanie budownictwem kościelnym. Widać to było szczególnie w dobrach biskupów krakowskich. Zbudowano bądź przebudowano wtedy prawie 70 obiektów. Do jednego z najważniejszych dzieł zalicza się farę rakowską z 1645 roku, któ®a jest zrobiona w stylu wczesnobarokowym.

Niewielkie założenie kościelne w Starych Chęcinach jest symbolem wyjątkowej klasy artystycznej. Autorem jest Tylman z Gameren. Wszystko powstało w roku 1680. W jego skład wchodził centralny kościół kopułowy, który charakteryzował się krótkimi ramionami i dwoma wolnostojącymi dzwonnicami piętrowymi. 

Wnętrza kościołów zdobiono sztukateriami sklepiennymi, które pochodziły z Lubelszczyzny. Charakteryzują się one bogactwem o prowincjonalnym charakterze. Przykładami są wnętrza kościołów w:

– Pińczowie (po 1642),

– Brzezinach (1646),

– Złotnikach (1666),

– Chełmcach,

– niektóre wnętrza pałacu biskupiego w Kielcach.

Interesująca jest również brama triumfalna wykonana z kamienia. Powstała ona po to, żeby upamiętnić zwycięstwo pod Wiedniem. Znajduje się ona w Podzamczu Chęcińskim przy przebudowanym XVII-wiecznym dworze starościńskim (program na uprawnienia budowlane w wersji android).

Barokowe wpływy

Tradycje renesansowe zaczęły zanikać pod koniec XVII wieku. Ustąpiły one miejsca formom barokowym.

Kacper Bażanka działał w Kielcach. Dzięki niemu został przebudowany klasztor bernardynów na Karczówce. Zaprojektował on również boczne skrzydła pałacu biskupiego oraz seminarium. Miał on również swój udział w projekcie bazyliki w Młodzawach Wielkich z 1740 roku. Ksiądz Józef Karśnicki wykonywał swoje prace w bardziej swojskiej, dekoracyjnej wersji barokowej. Do jego dzieł należy m.in. zespół kościelny w Szewnej, który powstał po 1775 roku.

Jednym z ważniejszych budowli jest kościół klasztorny w Jędrzejowie, który został przebudowany w 1750 roku. Dzięki temu zabiegowi klasztor mógł się pochwalić dwuwieżową, wschodnią fasadą, szczytami transeptu oraz bogatym wyposażeniem z późnego baroku.

Stare kościoły klasztorne również zostały przebudowane na styl barokowy. Miało to miejsce m.in. w Miechowie i na Świętym Krzyżu. Klasztory bernardynów w Kaznowie i Piotrkowicach koło Chmielnika powstały w połowie XVII wieku. W 1776 do kościoła w Piotrkowicach dobudowano owalną kopułową kaplicę loretańską.

Kościoły drewniane, które powstały w drugiej połowie XVIII wieku, formą nie nawiązują do średniowiecznych tradycji. Przykładami są:

– kościoły w w Probołowicach, Obiechowic, Chomentowie, Cudzynowicach,

– dwuwieżowa dzwonnica bramna w Krynkach,

– kościół w Mnichowie.

Ostatni kościół powstał ok. 1770 roku. Wykorzystano w drewnie wzór barokowego kościoła transeptowego z kopułą centralną. Wartość tego kościoła jest większa z powodu bogatej i stylowej jednolitej dekoracji snycerskiej we wnętrzu budowli.

Do dzisiejszych czasów zachowało się niewiele rezydencji z tego okresu. Najbardziej oryginalną budowlą jest pałacyk w Grabkach Dużych. Ma on boczne pawilony. Zaprojektował go Franciszek Placidi (egzamin na uprawnienia budowlane). Kolejnym wyróżniającym się obiektem są boczne skrzydła z pawilonami rozebranego pałacu Małachowskich w Końskich z ok. 1740 roku.

Architektura klasycystyczna

Dzięki architekturze klasycystycznej Kielecczyzna może pochwalić się dużą i zróżnicowaną grupą zabytków. Widać to w budownictwie kościelnym (program do egzaminu na uprawnienia na komputer). Mowa tu o:

– dziełach Stanisława Zawadzkiego w Krzyżanowicach Dolnych (fundacja Hugona Kołłątaja z 1789 roku),

– odbudowanym kościele benedyktynów na Świętym Krzyżu,

– kościele we Wrocieryżu z 1801 roku – prowincjonalna odmiana klasycyzmu,

– kościół w Grzymałkowie z 1859 roku – prowincjonalna odmiana klasycyzmu,

– bóżnica w Nowym Korczynie z XVIII wieku,

– bóżnica i budynek chederu i kahału w Działoszycach projektu Felicjana Frankowskiego z 1852 roku.

Podziel się:

Ocena artykułu:

0
0

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.