Sklepienia

Sklepienia o podwójnej krzywiźnie i sklepienia złożone

Sklepienia, które mają podwójną krzywiznę lub są złożone powstają na deskowaniu, które opiera się na odpowiednio ukształtowanych krążynach (program na uprawnienia budowlane). Warto pamiętać o tym, że deskowania do takich sklepień należą do skomplikowanych. W związku z tym niezbędne są duże umiejętności cieśli. Idealnym tego przykładem jest sklepienie klasztorne z lunetami. Lunety należy przekryć sklepieniem odcinkowym, które opiera się na sklepieniu, które spoczywa na murach pionowych. Ich zadaniem jest przede wszystkim doprowadzenie światła dziennego z okien, które znajdują się w zewnętrznych ścianach. Należy pamiętać o tym, że sklepienie z lunetami jest o wiele trudniejsze do wykonania niż sklepienie walcowe. Na krawędziach przecięcia płaszczyzn należy przycinać cegły. Jednak jest to pracochłonne zadanie i wiąże się ono z dużymi umiejętnościami murarskimi.

Sklepienia

Łatwiejsze od wznoszenia sklepień złożonych jest wznoszenie ceglanych lub kamiennych kopuł, które opierają się na wielokącie foremnym albo na przekroju kołowym. Budowa kopuły polega na układaniu pierścieni lub wieloboków poziomych od wezgłowia ku górze. Krążyny są niezbędne do tego, żeby:

– móc nadać kształt powierzchni podniebiennej kopuły,

– przenieść ciężar pierścienia do momentu, kiedy ułoży się ostatni kamień bądź cegłę.

Popularnymi konstrukcjami, które wykorzystywano do momentu zastosowania betonu i żelbetu były sklepienia i kopuły murowane. Ich zadaniem było przekrywanie dużych przestrzeni. W budownictwie lądowym zachowało się mnóstwo budowli świeckich i sakralnych, które przekryte są sklepieniami i kopułami. Jeszcze niedawno sklepienia były przekryciami, które znajdowały się:

– nad pomieszczeniami piwnic,

– między belkami w stropach,

– w budowlach sakralnych.

Aktualnie stosuje się je w przypadkach budynków remontowanych i odbudowywanych (segregator z aktami prawnymi do egzaminu na uprawnienia budowlane).

Rodzaje sklepień

W przypadku budownictwa wodnego stosuje się sklepienia kamienne. Najczęściej wykorzystuje się je w zaporach wielołukowych. Na początku miały one formę sklepienia walcowego pionowego, które opierało się na pionowych filarach. Jednak od końca XIX wieku są to sklepienia pochylone, które opierają się na filarach – przyporach.

Z tego względu, że żelbet charakteryzuje się dużą wytrzymałością, to grubość sklepień z żelbetu jest bardzo mała w stosunku do rozpiętości. Tworzy ona łupinę nad pomieszczeniem lub budynkiem. Z tego też powodu na konstrukcje tego typu mówi się konstrukcje łupinowe lub łupin cienkościennych.

Sklepienia żelbetowe łupinowe mają różne kształty (programy do uprawnień budowlanych). Mogą być wykonane jako monolityczne albo prefabrykowane (np. z płyt falistych).

Sklepienia monolityczne powstają na:

– deskowaniu,

– płytach z blachy, które układa się na rusztowaniu z rur bądź z kształtowników stalowych.

Rusztowanie takie należy ustawić na wałkach lub wózkach, które pozwolą na przesuwanie zestawu wzdłuż budowli oraz wykonywanie segmentów sklepienia. Jednak bardziej ekonomicznymi i prostszymi w wykonaniu są prefabrykowane płyty łupinowe konstrukcji dachowej. Należy je oprzeć podczas montażu hali na stalowych prefabrykowanych żelbetowych dźwigarach.

Konstrukcjami łupinowymi monolitycznymi są także sklepienia konoidalne. Rusztowanie oraz deskowanie sklepień konoidalnych jest zbliżone do sklepień walcowych. Jedyną różnicą jest różny kształt krążyn.

Kopuły żelbetowe łupinowe wykorzystuje się jako przekrycia w różnego typu budowlach. W Polsce w 1952 roku powstała kopuła, która przekrywa budynek cegielni Zesławice pod Krakowem. Jest to jedna z większych kopuł obrotowych żelbetowych w Polsce (egzamin na uprawnienia architektoniczne). Wymiary tej kopuły są następujące:

– rozpiętość konstrukcji w świetle murów – 56 m,

– strzałka łuku – 11,5 m,

– grubość łupiny – 15 cm.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *