Wymiary elementów jazu

W przypadku wymiarowania podłoża umocnionego, a konkretnie jego długości, zagłębienia oraz kształtu należy uzależnić je od przepływu jednostkowego. Oprócz tego ważny jest również poziom dolnej wody, wysokość zapory oraz w jakim stopniu podłoże jest odporne na erozję w korycie dolnej wody. Jeśli chodzi o grubość płyty wypadowej wykonanej z betonu jest ona uzależniona od rodzaju skał na jakiej się znajduje. Dla skał zdrowych  i odpornych na ścieranie skałę można pozostawić bez pokrywania jej betonem lub ewentualnie pokryć ją jedynie warstwą wyrównującą. Jeśli chcemy określić optymalny kształt części wypadowej wykorzystuje się badania modelowe hydrauliczne.[uprawnienia budowlane]

Wymiary elementów jazu
Wymiary elementów jazu

Spusty denne

Zadaniem spustów dennych umieszczonych w zaporze jest opróżnianie zbiornika. Czasami służą one również do spłukiwania namułów, które osadzają się na dnie zbiorników. Druga z funkcji nie jest jednak w pełni skuteczna. Spusty denne usuwają jedynie namuły z najbliższego sąsiedztwa danej zapory. Mogą one również towarzyszyć podczas odprowadzania wielkiej wody.[uprawnienia budowlane testy] Spusty denne można umiejscawiać w różny sposób w stosunku do dnia zbiornika. Zazwyczaj umieszcza się je na poziomie pojemności martwej zbiornika. Kształt wlotowy spustu dennego powinien być poszerzony oraz mieć zaokrąglone krawędzie. Czasami dodatkowo można je zaopatrzeć w grubą kratę żelbetową lub ewentualnie stalową. Innym dodatkiem mogą być wnęki służące do zamknięć zakładanych. Główne zamknięcie spustu dennego umieszczone jest w przedniej części zapory. Umieszcza się je niedaleko wlotu. Jeśli chodzi o zamknięcia głębinowe, które za zadanie mają przejmowanie dużej wartości ciśnienia to mają one zazwyczaj formę zasuw oraz segmentów o specjalnej konstrukcji.[akty uprawnienia budowlane]

Kształt spustów

Bardzo istotne dla konstrukcji jazu jest kształt samego spustu występującego za zamknięciem w kierunku płynięcia dolnej wody. Przez to, że zjawisko kawitacji występuje dość często podczas pracy spustów powinno się dobrze dobierać profil otworu spustowego. W tym przypadku konieczne jest zwiększanie wartości wysokości spustu występującego za zamknięciem. Można to robić w dwojaki sposób: raptowny lub stopniowy. Na zjawisko kawitacji narażone są również części wylotowe spustu. Ma to miejsce głównie podczas jednoczesnej pracy przelewu oraz spustu.[uprawnienia budowlane konstrukcyjno-budowlane]

Sprężanie zapory

Gdy mamy odpowiednio dobre warunki fundamentowania i skała posiada dużą wytrzymałość, jednorodność oraz jest mało spękana to można stosować sprężanie pionowe zapory ciężkiej. Taki zabieg wykonuje się przy użyciu cięgien stalowych. Umieszcza się je w pionowych otworach wykonanych w zaporze. Muszą być one zakotwione w podłożu skalnym oraz rozmieszczone w odpowiednich odstępach. W celu uzyskania sprężenia danej zapory powinno naciągnąć się odpowiednio liny stalowe za pomocą specjalnego urządzenia. Urządzenie to umieszcza się w koronie zapory. Osiągnięty w ten sposób naciąg liny wytwarza dodatkową siłę pionową. Pojawia się ona w odwodnej części zapory.[segregator uprawnienia budowlane] Siła ta powiększa znacząco siłę tarcia wewnątrz podstawy, która przeciwdziała poziomemu przesuwaniu się zapory. Dzięki takiemu zabiegowi można zminimalizować ciężar poprzez zmniejszanie poprzeczne profilu zapory bez możliwości zmniejszenia współczynnika pewności na przesunięcie oraz przewrócenie zapory poniżej wartości dopuszczalnej. Sprężanie pionowe ma znaczący wpływ na rozkład wewnętrznych naprężeń. Wartość sprężającej siły dobiera się tak, aby dla określonego profilu poprzecznego oraz przy zbiorniku zapełnionym w całości naprężenia występujące na krawędziach odwodnej nie były rozciągające.[egzamin na uprawnienia budowlane]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *